‘Wat zou jij doen? Geld of geluk?’ hoor ik op de radio de
reclame over een nieuw programma. ‘Geld maakt niet gelukkig’, zei mijn vader
vroeger, ‘maar het is wel makkelijk als je het hebt. ‘ Het eerste deel was ik
het altijd al mee eens, maar steeds meer denk ik aan het laatste deel van de
woorden. ‘Geld maakt niet gelukkig.’ ‘Geluk kun je niet kopen.’ Er zijn heel wat tegeltjes wijsheden over
geluk en gelukkig zijn. En minstens even zo veel over geld.
‘Geluk (of gelukkig zijn) kan
gedefinieerd worden als het tevreden zijn met de huidige levensomstandigheden.
Hierbij kunnen er diverse positieve emoties aanwezig zijn, zoals vreugde,
vredigheid, ontspannenheid en vrolijkheid. ‘ zegt Wikipedia. Even stop ik als
ik lees dat onderzoek heeft aangetoond dat geluk voor ongeveer de helft erfelijk bepaald is. De rest van de
verschillen wordt veroorzaakt door invloeden uit de omgeving. Hoe bijzonder is
dat.
Heel anders is het met geld. ‘Geld is enig object dat
in een bepaald land of binnen een gegeven sociaal-economische context algemeen
wordt aanvaard als betaling voor goederen en diensten terugbetaling van
schulden. Als belangrijkste functies van geld onderscheidt men: ruilmiddel,
rekeneenheid, oppotmiddel en incidenteel ook als eenheid voor uitgestelde
betalingen’ vermeldt wederom Wikipedia. Maar is geld ook niet erfelijk bepaald.
Denk aan ‘oudgeld’ en hebben kinderen met ouders zonder geldzorgen niet meer
kansen? En wat maakt nou dat wij mensen
het aan elkaar verbonden hebben?
‘Alles kan een mens gelukkig maken’ de hit die iedereen
meezong. ‘Een zingende merel, de geur van de zee. De zon die doorbreekt, een
vers kopje thee!’ Maar hoe zit het nu? Zijn mensen die zorgen hebben over geld
eerder tevreden? Of voelen ze zich juist ongelukkig, moe van alle zorgen? Benieuwd
ben ik naar de leeftijd van mensen. Hoe oud worden mensen die hun leven als
gelukkig hebben bestempeld en hoe staat dat in verhouding met het wel of niet
hebben van genoeg geld. En wanneer heb je dan genoeg om gelukkig te zijn
Heel wat keren telde ik in de winkel de kosten van de boodschappen
op om zeker te weten dat ik bij de kassa genoeg geld in mijn portemonnee had.
En altijd probeerde ik ervoor te zorgen dat er wat over bleef om bloemen te
kunnen komen. Bloemen in huis, daar werd ik gelukkig van en daar liet ik graag
wat anders voor staan. Zolang als het kon. Nu staan er geen bloemen meer. Want
van iets aan de kinderen geven, wordt ik nog gelukkiger. En beide zit er
meestal niet in. De keuzes van het leven.
Waar word ik gelukkig van? Van veel. Van een berichtje
zomaar, als ik iemand hoor lachen, van de zee, van een zonsondergang. Inmiddels
weet ik dat het hebben van geld je niet per definitie gelukkig maakt. Geluk zit in jezelf. Maar het
ontbreken van geld kost je wel veel energie. Energie die ik zoveel liever in
andere dingen zou steken die me gelukkig maken. Tijd samen met mijn kinderen,
iets knutselen, iets lekkers koken voor manlief of zomaar samen op de bank
zitten.
Nog een paar dagen en dan begint er een nieuw jaar en
maakt iedereen weer goede voornemens. ‘Vandaag begint de dag van de rest van je
leven is mijn motto.’ Dus begin ik vandaag. Ik begin vandaag met het lijstje
wat mij gelukkig maakt. Niet in per definitie in een volgorde, maar wel met
alleen de dingen die niets kosten. Want geld maakt niet gelukkig maar het
ontbreken ervan maakt je wel moe.
